Projecten

Vrijwilligers in zorg en welzijn

 

Inzet vrijwilligers bij reclassering

 

Vrijwilligers worden steeds vaker ingezet bij het ondersteunen van ex-delinquenten. Samen met collega's Hanna van Dijk, Bert de Graaff en Katja Hop heb ik vijf organisaties onderzocht die vrijwilligers inzetten bij reclasseringscliënten. Welke rollen vervullen vrijwilligers? Waar moeten organisaties op letten in hun vrijwilligersbeleid? En wat betekent de inzet van vrijwilligers voor de rol van professionals? In het onderzoeksrapport bespreken we de dilemma's die het werken met vrijwilligers bij reclassering met zich meebrengt. En we bespreken succesfactoren waar andere organisaties van kunnen leren.

Zie https://www.eur.nl/eshpm/onderzoek/informele-zorg voor het onderzoeksrapport, een korte samenvatting en een infographic.

 

Dit onderzoek is uitgevoerd in 2018-2019 bij ESHPM, in opdracht van 3RO (de drie reclasseringsorganisaties in Nederland).

 

Kunnen we dat (niet) aan vrijwilligers overlaten?

 

Bij zorg- en welzijnsorganisaties worden taken van beroepskrachten in toenemende mate overgedragen aan vrijwilligers. Of het nu gaat om buurthuizen, speeltuinen of verpleeghuizen. Maar zijn er ook grenzen aan wat vrijwilligers kunnen en willen doen? En wat zijn de gevolgen van vrijwillige inzet voor vrijwilligers, professionals en cliënten? Dit onderzocht ik samen met Evelien Tonkens, Loes Verplanke, Suzanne Roggeveen, Jan Willem Duyvendak, Barbara van der Ent en Monique Verhoeven. Het thema is nog altijd actueel en op basis van het onderzoeksrapport word ik regelmatig gevraagd voor het geven van presentaties en advies.

 

Dit onderzoek is uitgevoerd in 2012-2014 bij de Universiteit van Amsterdam, door een consortium waaraan onder andere ministeries, gemeenten, zorgorganisaties en kennisinstituut Platform31 deelnamen.

 

 

Inwonende buitenlandse zorgverleners

 

In landen als Duitsland en Italië is het al heel gewoon, en in Nederland hoor je er ook steeds vaker over: zorgverleners uit Midden- en Oost-Europa die inwonen bij ouderen en 24-uurszorg bieden. Samen met Barbara Da Roit deed ik in 2013 aan de UvA verkennend onderzoek naar dit onderwerp. We analyseerden websites van aanbieders van 'zorg-au-pairs' en interviewden managers van organisaties. In 2016 heb ik dit onderwerp opnieuw opgepakt met een aantal studenten van de opleiding Health Care Management (ESHPM). We hebben toen ook met de migrantenzorgverleners zelf gesproken. Zie het rapport Kwetsbaar, en dan? over hoe migranten en organisaties omgaan met risico's die verbonden zijn aan inwonende zorgverlening. En de blog hierover op Sociale Vraagstukken: Migrantenzorgwerkers in Nederland: Mythes ontkracht.

 

Het verkennende onderzoek aan de UvA werd mede mogelijk gemaakt door Movisie en Vilans.

 

 

Snijvlak wonen en zorg 

  

Naar verantwoorde rebellie: nieuwe woonvormen voor ouderen

 

Door het sluiten van verzorgingshuizen en de nadruk op langer thuis wonen is er een groeiende groep ouderen die tussen wal en schip valt. Ze zijn 'te goed' voor het verpleeghuis, maar willen of kunnen niet meer zelfstandig thuis wonen. Dit vraagt om nieuwe initiatieven op het gebied van wonen en zorg. Samen met Katja Rusinovic en Joost van Hoof van de Haagse Hogeschool onderzoek ik rebelse nieuwe initiatieven die een antwoord bieden op dit vraagstuk. Het gaat om ondernemers die het net even anders doen en niet bang zijn daarbij buiten de lijntjes te kleuren. Vaak lopen ze daarbij wel tegen wet- en regelgeving aan die in het leven is geroepen om kwaliteit van wonen en zorg te bewaken, maar ook belemmerend kan werken. Het is zoeken naar 'verantwoorde rebellie': het anders doen, maar wel op verantwoorde wijze. Dit project heeft tot doel huidige en toekomstige ondernemers te helpen bij het opzetten en uitwerken van hun initiatief. Omgang met regelgeving en het organiseren van inspraak van ouderen spelen hierbij een centrale rol.

 

Dit onderzoek wordt uitgevoerd in 2019-2021 aan de Haagse Hogeschool met als belangrijke onderzoekspartners ESHPM en MKB-partijen. Voor dit onderzoek is een RAAK-MKB-subsidie ontvangen.

 

Groepswonen voor ouderen

 

Het klinkt als een ideale uiting van de participatiesamenleving: woongroepen voor en door ouderen die samen activiteiten ondernemen, op elkaar letten en elkaar zo nodig ondersteunen. Wat zijn de ervaringen van ouderen die groepswonen? Samen met Katja Rusinovic (Haagse Hogeschool) en een groep studenten van de HHS en ESHPM heb ik onderzoek gedaan naar verschillende woongroepen in Den Haag, Rotterdam en Deventer. In het onderzoeksrapport en de infographic bespreken we de voor- en nadelen van groepswonen. Ook gaan we in op de governance van woongroepen: welke stedelijke en landelijke partijen zijn erbij betrokken en zien zij groepswonen ook als de ultieme oplossing voor 'ageing in place'?

 

Dit onderzoek vond plaats in 2018-2019, in samenwerking met Centrum Groepswonen.

 

Ouderenzorg en informele hulp

 

Onderzoeksagenda informele zorg en ondersteuning

 

Binnen ESHPM hebben we veel expertise op het gebied van informele zorg en ondersteuning. Van mantelzorg en vrijwilligerswerk tot burenhulp. Deze vraagstukken benaderen we vanuit verschillende disciplines, zoals beleidswetenschappen, gezondheidseconomie en sociaal-medische wetenschappen. We maken gebruik van kwalitatief, kwantitatief en mixed-methods onderzoek. In 2017 ben ik samen met collega's (Hanna van Dijk, Willemijn Looman, Renske Hoefman) de multidisciplinaire Onderzoeksgroep Informele Zorg en Ondersteuning gestart, om onze expertise te bundelen, uit te breiden en verder te benutten. Dit heeft geleid tot een gezamenlijke onderzoeksagenda en white paper (zie https://www.eur.nl/eshpm/onderzoek/informele-zorg). Daarnaast zijn er twee multidisciplinaire PhD-plekken gestart.

 

Dit onderzoeksinitiatief is gestart in 2017 en wordt mogelijk gemaakt door het bestuur van ESHPM.

 

Regeldruk en regelruimte in de ouderenzorg

 

Het komt regelmatig terug in de media: het vraagstuk van regeldruk in de zorg. Hoe kunnen zorgverleners nu persoonlijke aandacht bieden aan cliënten en patiënten, als ze voortdurend hun activiteiten moeten registreren? Er zijn diverse initiatieven die de administratielast proberen terug te dringen. In het programma Waardigheid & Trots was er aandacht voor deze initiatieven. Samen met Hester van de Bovenkamp, Annemiek Stoopendaal en Roland Bal heb ik onderzoek gedaan naar verpleeghuizen die meer regelruimte proberen te creëren. Dit doen ze bijvoorbeeld door middel van een 'rode knop' waarmee medewerkers onnodige regels kunnen melden. In het onderzoeksrapport pleiten we voor het vervangen van een regelreflex door een spiegelreflex: oplossingen niet zoeken in nog meer regels, maar in het elkaar en jezelf een spiegel voorhouden. Door met elkaar de discussie aan te gaan over het nut van regels en de mogelijkheid om regels te veranderen of zelfs af te schaffen, komen management en werkvloer vaak nader tot elkaar.

 

Dit onderzoek is uitgevoerd in 2017-2018 door ESHPM en werd gefinancierd vanuit het programma Waardigheid & Trots.